Gobierno del Principado de Asturias

Asturias, mucho más cerca

Estás en

Aniciu Temes Agricultura y montes Politica Forestal Montes de Socios
 

Politica Forestal

Montes de Socios


HISTORIA Y LLEXISLACIÓN

D'alcuerdu al artículu 27 bis de la postrera y vixente redacción de la Llei de Montes nacional, son 'montes de socios' aquellos que la so titularidá correspuende, en pro indivisu, a delles persones siendo dalgunes d'elles desconocíes, con independencia de la so denominación y de la so forma de constitución.

N'Asturies l'orixe, pa la gran mayoría d'esti tipu de montes, fueron les redenciones de censos y foros (a lo llargo del sieglu XIX y hasta daqué más allá de la primer metá del XX) nes que los colonos titulares del dominiu útil, mercaben al dueñu directu (nobles, burgueses, Ilesia, Estáu o Conceyos) la so casería y tierres de llabor acomuñaes, mesmo qu’una o delles partes, vares, cuotes indivises del monte d'usu colectivu que correspondía al dominiu que se redimía (munches vegaes consistente nun valle, sierra o parroquia completa).

Estes redenciones dieron llugar, n'otres partes d'España, a les denominaes sociedaes de vecinos que regulaben l'usu colectivu d'esta propiedá indivisa y esixíen en dellos casos el cumplimientu de riegles vecinales (heredaes del orixe comunal del monte) anque la desamortización tresformara la naturaleza de la propiedá del mesmu (foros y censos qu'antes fueren propiedá de los pueblos).

N'Asturies existen figures de derechu consuetudinariu (va años en desusu) que reconocíen esti tipu de propiedá por cuotes, vares o hemines, y estremaben la naturaleza de la propiedá respecto d'otros montes colectivos anque con grandes asemeyances delles veces ente los órganos populares de xestión (conceyu abiertu, voz de villa, etc.). Inda güei fálase nel occidente d'Asturies del monte de vecinos de' o 'monte del pueblu tal', cuando en realidá los propietarios d'estos montes dende'l momentu de la redención nun tienen por qué ser habitantes del pueblu al que se fai referencia, en munchos casos inda parte de les cuotes d'estos montes pertenecen al mayoralgu del que fueron redimíes (Casa del Conde de Toreno, Casa d'Alba, etc.)

En menor midida l'orixe d'estos montes ta na desamortización xeneral ('Llei Madoz') que n'Asturies supunxo la vienta pol Estáu, dende l'añu 1855 hasta finales del XIX, de dalgunos de los montes de los pueblos (propios y comunes) y tamién de censos y foros que yeren de la so titularidá. D'alcuerdu a los datos publicaos pol autor José María Moro Barreñada nel añu 1979 aproximao unes 15.641 hectárees nun total de 1.943 finques rústiquess, ente les que se cuntaben los montes y el restu de tipos de finques agraries, fueron les efectivamente vendíes.

El funcionamientu d'esta forma de propiedá colectiva en réxime romanu (montes de socios o proindivisu), ensin acabamientu del derechu consuetudinariu, tuvo reguláu poles normes del nuestru Códigu Civil, que nun quita que se llegara en munchos de los mesmos a estaos críticos d'abandonu, usurpación o apropiación, tracamundiu como propiedaes públiques comunales, etc… problemes que s'apinaron pola mor del abandonu rural dende principios de los años 70 del sieglu XX, yá que, salvando les diferencies ente unos llugares y otros, una de les principales causes de la dificultá actual pa la xestión racional d'estos montes ye'l desamparu llegal nel que los dueños conocíos s’atopencuando parte de les cuotes, vares o hemines son de propiedá desconocida.

El progresivu decrecimiento del valor socio-económicu de les superficies forestales dende mediaos del pasáu sieglu XX (l'abandonu rural dende mediaos del sieglu XX y la emigración histórica anterior), tamién xugó a favor de les actuaciones interesoses de dalgunos de los propietarios (esplotación irracional) ya inclusive a l'apropiación por terceros ensin derechos nestos montes. Situación que se caltién nel tiempu por cuenta de la dificultá y dexadez en caltener los rexistros públicos actualizaos (heriedos y tracto socesivu de cada cuota, impuestos y tases, etc.), que faen inaplicables les normes y riegles de xestión preceptuaes pol Códigu Civil tanto pa l'alministración (rentes, producciones, arriendos, etc.) como pa la disposición llegal sobre estos bienes (repartos, compraventes, etc.)

Nel añu 2003, en base a la propuesta presentada pola Asociación de Propietarios Forestales de Soria, la primer redacción de la Llei 43/2003, de 21 de payares, de Montes nacional, incluyó una disposición adicional (la décima) sobre la xestión de montes pro indivisu dexando que, siquier pa l'alministración 'non dispositiva' d'esti tipu de propiedaes forestales, los dueños conocíos pudieren constituyise nuna xunta xestora qu'alministrara los intereses de tolos copropietarios con total validez llegal y con respetu a les cuotes de titularidá desconocida.

Esta disposición adicional décima de la Llei nacional trescribióse como disposición adicional primer na Llei del Principáu d'Asturies 3/2004, de Montes y Ordenación Forestal lo que motivó los trabayos de sofitu al establecimientu d'estes xuntes xestores pa dellos montes, de fechu la primer xunta xestora de montes pro indivisu constituyida n'España, nel añu 2006, foi la del monte 'Braña de Zarréu' en Balmonte, siendo la segunda la constituyida pal Monte 'Pinar' n'Herrera de Soria nel añu 2007.

Ente l'añu 2006 y l'añu 2015 el Serviciu de Montes del Principáu d'Asturies collaboró na constitución de 14 xuntes xestores nos conceyos de Balmonte, Cangas del Narcea, Grandas de Salime, Eilao, Tinéu, Valdés y Villayón.

L'añu 2015 modificóse la Llei de Montes nacional incluyéndose l'artículu 27 bis, regulando d'una manera más detallada'l procesu de constitución de les Xuntes Xestores, y el so funcionamientu, competencies, según les sos obligaciones, ente elles la d'investigación de la titularidá de les cuotes desconocíes y notificación de les mesmes a la Dirección Xeneral del Patrimoniu del Estáu.

Nel siguiente enllaz puede descargase un estractu de la Llei 4/2003 de Montes nacional con solo esti artículu 27 bis

   Icono gráfico alusivo al tipo de archivo Estractu de la Llei 4/2003 (Pdf: 169 Kb)

A partir d'esta nueva redacción de la Llei, promovióse n'Asturies la publicidá y convocatoria pa la constitución de más Xuntes Xestores.



LLISTAOS Y CARTOGRAFÍA